چیلرهای جذبی یکی از فناوری‌های مهم در سیستم‌های سرمایش مرکزی و تهویه مطبوع هستند که با استفاده از انرژی حرارتی، امکان تولید آب سرد را فراهم می‌کنند. این تجهیزات به‌ویژه در مجموعه‌هایی که به حرارت بازیافتی، بخار یا سوخت با هزینه مناسب دسترسی دارند، می‌توانند گزینه‌ای قابل‌توجه برای تأمین سرمایش باشند.
در بسیاری از نقاط جهان، استفاده از چیلرهای جذبی در شرایطی که گرمای هدررفته یا سوخت ارزان‌قیمت در دسترس باشد، از نظر اقتصادی توجیه‌پذیر است. این موضوع به‌خصوص در سیستم‌های تولید هم‌زمان برق و حرارت (CHP) اهمیت دارد؛ زیرا می‌توان از انرژی حرارتی حاصل از فرآیند تولید برق برای راه‌اندازی چیلر جذبی استفاده کرد.
با وجود این، ضریب عملکرد (COP) چیلرهای جذبی معمولاً از چیلرهای تراکمی الکتریکی کمتر است. همین موضوع باعث شده است که گاهی تصور شود چیلرهای جذبی همیشه هزینه کارکرد بیشتری دارند. در حالی که برای ارزیابی اقتصادی یک سیستم سرمایشی، تنها مقایسه COP کافی نیست و باید هزینه انرژی، نوع منبع حرارتی، شرایط بهره‌برداری و هزینه کل سیستم نیز بررسی شود.
در این مقاله، ویژگی‌های چیلرهای جذبی مدرن و تفاوت آن‌ها با چیلرهای تراکمی الکتریکی از نظر عملکرد، هزینه انرژی، کاربرد، شرایط کاری و نگهداری بررسی می‌شود.
۱. مقایسه عملکرد و بازده چیلر جذبی و چیلر تراکمی
یکی از معیارهای رایج برای مقایسه عملکرد تجهیزات سرمایشی، ضریب عملکرد یا COP است. این شاخص نسبت ظرفیت سرمایشی تولیدشده به انرژی ورودی دستگاه را نشان می‌دهد.
به دلیل تفاوت در نحوه تأمین انرژی، مقایسه مستقیم COP چیلر جذبی و تراکمی می‌تواند گمراه‌کننده باشد. چیلر تراکمی الکتریکی از انرژی برق برای راه‌اندازی کمپرسور استفاده می‌کند، در حالی که چیلر جذبی بخش عمده انرژی موردنیاز خود را از منبع حرارتی مانند بخار، آب گرم یا گاز طبیعی دریافت می‌کند.
در جدول شماره ۱، ضریب عملکرد طراحی، ضریب عملکرد فصلی و مصرف برق انواع چیلرها در ظرفیت ۱۰۰۰ تن تبرید، بر اساس اطلاعات ارائه‌شده در مقاله، مقایسه شده است.
جدول ۱. مقایسه ضریب عملکرد سیستم‌های مختلف در ظرفیت ۱۰۰۰ تن تبرید
| نوع چیلر | ضریب عملکرد طراحی (Design COP) | ضریب عملکرد فصلی (IPLV/COP) | مصرف برق (kW/ton) |
|---|---|---|---|
| چیلر سانتریفیوژ الکتریکی (Electrical Centrifugal) | 6.5 | 10.7 | 0.542 |
| چیلر جذبی بخار تک‌اثره (Single Effect Steam Absorption) | 0.77 | 0.81 | 0.01 |
| چیلر جذبی بخار دواثره (Double Effect Steam Absorption) | 1.37 | 1.56 | 0.01 |
| چیلر جذبی شعله مستقیم (Direct Fired Absorption) | 1.2 | 1.51 | 0.01 |
همان‌طور که در جدول مشاهده می‌شود، ضریب عملکرد چیلر سانتریفیوژ الکتریکی به‌مراتب بیشتر از چیلرهای جذبی است. با این حال، این اختلاف به‌تنهایی نمی‌تواند معیار مناسبی برای تعیین هزینه نهایی کارکرد تجهیزات باشد.
نکته مهم در انتخاب سیستم سرمایشی، هزینه واقعی انرژی مصرفی در طول دوره بهره‌برداری است، نه صرفاً مقدار COP. برای مثال، اگر یک مجموعه به بخار حاصل از فرآیند صنعتی یا حرارت بازیافتی دسترسی داشته باشد، استفاده از چیلر جذبی می‌تواند از نظر هزینه انرژی شرایط مناسبی ایجاد کند.
۱-۱. ارتباط ضریب عملکرد با هزینه کارکرد چیلر
برای بررسی اقتصادی چیلرهای جذبی و تراکمی، باید علاوه بر ضریب عملکرد، نوع انرژی مصرفی و هزینه تأمین آن نیز در نظر گرفته شود.
در جدول شماره ۲، ضریب عملکرد طراحی، مصرف برق و نرخ جریان انرژی موردنیاز برای انواع چیلرها در ظرفیت ۱۰۰۰ تن تبرید مقایسه شده است.
جدول ۲. ضریب عملکرد و نرخ مصرف انرژی در ظرفیت ۱۰۰۰ تن تبرید
| نوع چیلر | ضریب عملکرد طراحی (Design COP) | مصرف برق (Electrical Consumption) | نرخ جریان سیستم (System Flow Rate) | نرخ جریان گاز طبیعی (Natural Gas Flow Rate) |
|---|---|---|---|---|
| چیلر سانتریفیوژ الکتریکی | 6.5 | 0.542 kW/ton | نامشخص (NA*) | نامشخص (NA) |
| چیلر جذبی بخار تک‌اثره | 0.77 | 0.01 kW/ton | 14.8 lb/hr.ton در فشار 15 psig | نامشخص (NA) |
| چیلر جذبی بخار دواثره | 1.37 | 0.01 kW/ton | 8.5 lb/hr.ton در فشار 115 psig | نامشخص (NA) |
| چیلر جذبی شعله مستقیم | 1.2 | 0.01 kW/ton | نامشخص (NA) | 10 ft³/hr.ton** |
با فرض ارزش حرارتی بالاتر گاز طبیعی (HHV) برابر با 1000 Btu/ft³.
** مقدار درج‌شده در تصویر اصلی برای این ستون با علامت NA مشخص شده است؛ مقدار 10 ft³/hr.ton در ستون نرخ جریان گاز طبیعی درج شده است.
۱-۲. مقایسه هزینه انرژی چیلر جذبی و سانتریفیوژ
برای درک بهتر تفاوت هزینه کارکرد چیلر جذبی و تراکمی، در جدول شماره ۳ هزینه سرمایش تولیدشده توسط یک چیلر جذبی گازسوز با یک چیلر سانتریفیوژ الکتریکی مقایسه شده است.
در این مقایسه، هزینه گاز طبیعی برابر با ۴ دلار به ازای هر MMBTU در نظر گرفته شده و هزینه برق در دو سناریوی ۰٫۱ و ۰٫۲ دلار به ازای هر کیلووات‌ساعت محاسبه شده است.
جدول ۳. مقایسه ساده هزینه چیلر جذبی گازسوز و چیلر سانتریفیوژ الکتریکی
واحد هزینه: سنت به ازای هر تن تبرید-ساعت (Cents/ton.h)
| هزینه چیلر جذبی با گاز طبیعی | هزینه چیلر سانتریفیوژ الکتریکی | اختلاف هزینه |
|---|---|---|
| 4.0 | 5.41 با تعرفه برق 0.1 دلار به ازای هر kWh | 26% |
| 4.0 | 5.41 با تعرفه برق 0.2 دلار به ازای هر kWh | 63% |
بر اساس داده‌های این جدول، با افزایش هزینه برق از ۰٫۱ به ۰٫۲ دلار به ازای هر کیلووات‌ساعت، اختلاف هزینه سرمایش بین دو سیستم افزایش پیدا می‌کند.
این مقایسه نشان می‌دهد که با وجود COP بالاتر چیلر سانتریفیوژ، هزینه انرژی مصرفی آن می‌تواند در شرایطی بیشتر از چیلر جذبی باشد.
۱-۳. مقایسه هزینه سالانه کارکرد چیلرها
برای بررسی دقیق‌تر، هزینه کارکرد چیلرها و کل سیستم سرمایش در دو سطح مختلف قیمت برق مقایسه شده است.
فرضیات اقتصادی این مقایسه عبارت‌اند از:
هزینه برق در سطح اول: ۰٫۱ دلار به ازای هر kWh
هزینه برق در سطح دوم: ۰٫۲ دلار به ازای هر kWh
هزینه گاز طبیعی: ۴ دلار به ازای هر MMBTU
هزینه بخار هدررفته: ۲ دلار به ازای هر ۱۰۰۰ پوند
ظرفیت مبنای مقایسه: ۱۰۰۰ تن تبرید
جدول ۴. مقایسه هزینه کارکرد چیلرهای جذبی و سانتریفیوژ در تعرفه‌های متفاوت انرژی
سطح اول هزینه انرژی (Level 1)
| نوع هزینه | چیلر سانتریفیوژ الکتریکی | چیلر جذبی بخار تک‌مرحله‌ای | چیلر جذبی بخار دو‌مرحله‌ای | چیلر جذبی شعله مستقیم |
|---|---|---|---|---|
| هزینه کارکرد چیلر (Chiller Cost of Operation) | $155,382 | $117,178 | $67,272 | $149,775 |
| هزینه کارکرد کل سیستم (Plant Cost of Operation) | $249,106 | $216,823 | $176,408 | $258,847 |
سطح دوم هزینه انرژی (Level 2)
| نوع هزینه | چیلر سانتریفیوژ الکتریکی | چیلر جذبی بخار تک‌مرحله‌ای | چیلر جذبی بخار دو‌مرحله‌ای | چیلر جذبی شعله مستقیم |
|---|---|---|---|---|
| هزینه کارکرد چیلر (Chiller Cost of Operation) | $310,765 | $117,178 | $67,272 | $149,775 |
| هزینه کارکرد کل سیستم (Plant Cost of Operation) | $498,212 | $316,468 | $285,544 | $367,919 |
نتایج جدول نشان می‌دهد که با افزایش قیمت برق از ۰٫۱ به ۰٫۲ دلار به ازای هر کیلووات‌ساعت، هزینه کارکرد چیلر سانتریفیوژ الکتریکی به شکل قابل‌توجهی افزایش پیدا می‌کند.
در مقابل، در سناریوهای ارائه‌شده، هزینه کارکرد چیلرهای جذبی بخار تغییر نکرده است؛ زیرا فرض شده هزینه بخار هدررفته ثابت باقی می‌ماند.
بر اساس این مقایسه، چیلر جذبی بخار دو‌مرحله‌ای در هر دو سطح هزینه انرژی، کمترین هزینه کارکرد چیلر و کمترین هزینه کارکرد کل سیستم را در میان گزینه‌های جدول دارد.
البته این نتایج به فرضیات اقتصادی و قیمت انرژی در زمان تهیه محاسبات وابسته‌اند و نباید بدون به‌روزرسانی قیمت‌ها به‌عنوان هزینه قطعی پروژه‌های امروزی در نظر گرفته شوند.
نتیجه مقایسه اقتصادی: ضریب عملکرد بالاتر چیلر الکتریکی لزوماً به معنای هزینه کارکرد کمتر نیست. اگر انرژی حرارتی موردنیاز چیلر جذبی با هزینه مناسب یا از طریق بازیافت حرارت تأمین شود، این فناوری می‌تواند از نظر اقتصادی گزینه مناسبی باشد.
این موضوع در مقایسه چیلرهای جذبی با چیلرهای تراکمی اسکرال و اسکرو نیز اهمیت دارد؛ زیرا هزینه برق و شرایط تأمین انرژی می‌تواند بر نتیجه نهایی انتخاب تأثیر بگذارد.
با این حال، این مقایسه به معنای برتری همیشگی چیلر جذبی نیست. انتخاب سیستم مناسب باید با توجه به شرایط پروژه، نوع انرژی در دسترس، ظرفیت سرمایشی و هزینه‌های سرمایه‌گذاری و بهره‌برداری انجام شود.
۲. کاربردهای چیلر جذبی در صنایع و ساختمان‌ها
یکی از ویژگی‌های مهم چیلرهای جذبی، قابلیت استفاده از آن‌ها در طیف متنوعی از کاربردهای ساختمانی و صنعتی است. این تجهیزات در شرایطی که امکان تأمین انرژی حرارتی وجود داشته باشد، می‌توانند در کنار سایر سیستم‌های سرمایشی مورد استفاده قرار گیرند.
مهم‌ترین کاربردهای چیلر جذبی عبارت‌اند از:
۲-۱. سیستم‌های تهویه مطبوع و سرمایش ساختمان‌ها
چیلرهای جذبی در ساختمان‌های بزرگ، مجموعه‌های تجاری، هتل‌ها، بیمارستان‌ها و پروژه‌هایی که به ظرفیت سرمایشی مرکزی نیاز دارند، قابل استفاده هستند.
۲-۲. فرآیندهای سرمایش صنعتی
در صنایع مختلف، برخی فرآیندهای تولید به سرمایش مداوم نیاز دارند. در مجموعه‌هایی که حرارت بازیافتی یا بخار در دسترس است، چیلر جذبی می‌تواند بخشی از نیاز سرمایشی فرآیند را تأمین کند.
۲-۳. کشتی‌های مسافرتی
در برخی کاربردهای دریایی، چیلرهای جذبی برای تأمین سرمایش فضاهای داخلی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
۲-۴. خنک‌کاری هوای ورودی کمپرسور نیروگاه‌ها
کاهش دمای هوای ورودی به کمپرسور در نیروگاه‌ها یکی از کاربردهای سیستم‌های سرمایشی است. در شرایط مناسب، می‌توان از چیلر جذبی برای تأمین سرمایش موردنیاز این فرآیند استفاده کرد.
۲-۵. صنایع نفت، گاز و پالایشگاه‌ها
چیلرهای جذبی در برخی کاربردهای صنعتی و فرآیندی، از جمله مجموعه‌های نفت، گاز و پالایشگاه‌ها، قابل استفاده هستند. انتخاب تجهیزات در این محیط‌ها باید متناسب با الزامات ایمنی و شرایط عملیاتی پروژه انجام شود.
۳. تأثیر جنس لوله‌ها و دمای آب خنک‌کن بر ظرفیت چیلر جذبی
جنس لوله‌های به‌کاررفته در چیلر جذبی می‌تواند بر ظرفیت انتقال حرارت و عملکرد دستگاه تأثیر بگذارد.
لوله‌های مورد استفاده در این تجهیزات معمولاً از مواد مختلفی ساخته می‌شوند که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
مس (Copper)
آلیاژ مس و نیکل ۹۰:۱۰ (CuNi 90:10)
فولاد ضدزنگ SS316
تیتانیوم (Titanium)
بر اساس اطلاعات ارائه‌شده در مقاله، در صورت استفاده از لوله‌هایی با جنسی غیر از مس، ظرفیت حرارتی دستگاه ممکن است حدود ۷ تا ۱۸ درصد کاهش پیدا کند.
علاوه بر جنس لوله‌ها، دمای آب ورودی به سیستم خنک‌کن نیز بر ظرفیت سرمایشی تأثیرگذار است. افزایش دمای آب خنک‌کن نسبت به شرایط طراحی می‌تواند باعث کاهش ظرفیت سرمایشی چیلر شود.
برای مثال، در یک چیلر جذبی دواثره با ظرفیت نامی ۱۰۰۰ تن تبرید، افزایش دمای آب خنک‌کن از ۸۵ به ۹۳ درجه فارنهایت، ظرفیت سرمایشی را به حدود ۷۵۰ تن تبرید کاهش می‌دهد. این تغییر معادل ۲۵ درصد کاهش ظرفیت است.
بنابراین، در طراحی و انتخاب چیلر جذبی باید جنس لوله‌ها و شرایط دمایی آب خنک‌کن متناسب با مشخصات عملکردی دستگاه بررسی شود.
۴. شرایط عملکرد چیلر جذبی و محدوده دمایی اجزای آن
برای بررسی عملکرد چیلر جذبی، شناخت محدوده دمایی و دبی سیالات در اجزای مختلف دستگاه اهمیت دارد.
در جدول شماره ۵، بازه کاری یک چیلر جذبی معمولی از نظر دمای آب سرد خروجی، دمای آب خنک‌کن، فشار بخار ورودی و دمای آب گرم ورودی به ژنراتور ارائه شده است.
جدول ۵. بازه کاری یک چیلر جذبی معمولی
| پارامتر | شرایط عملکرد | مقدار دبی |
|---|---|---|
| آب سرد خروجی از بخش اواپراتور (Chilled Water Outlet) | دمای خروجی: 39 تا 68°F | 1.3 تا 3.0 gpm/ton |
| آب خنک‌کن ورودی به بخش ابزوربر (Cooling/Condenser Water Inlet) | دمای ورودی: 68 تا 99°F | تک‌مرحله‌ای: 3.0 تا 8.0 gpm/ton؛ دو‌مرحله‌ای: 2.2 تا 6.0 gpm/ton |
| بخار ورودی به بخش ژنراتور (Steam Inlet) | فشار ورودی تک‌مرحله‌ای: 4.5 تا 45 psig | فشار ورودی دو‌مرحله‌ای: 30 تا 145 psig |
| آب گرم ورودی به بخش ژنراتور (Hot Water Inlet) | برای نوع تک‌مرحله‌ای: تا حدود 320°F (حداقل می‌تواند 158°F باشد) | برای نوع دو‌مرحله‌ای: تا حدود 375°F |
این مقادیر محدوده‌های ارائه‌شده در منبع مقاله هستند و شرایط واقعی عملکرد هر دستگاه باید با کاتالوگ و دستورالعمل سازنده تطبیق داده شود.
۵. میزان دفع حرارت از برج خنک‌کن در چیلرهای جذبی
یکی از موضوعات مهم در طراحی سیستم‌های سرمایش مرکزی، محاسبه میزان حرارتی است که باید از طریق برج خنک‌کن دفع شود.
در چیلرهای جذبی، برج خنک‌کن وظیفه دفع حرارت بخش‌هایی از سیکل، از جمله کندانسور و ابزوربر را بر عهده دارد. مقدار این حرارت به ساختار چیلر، ظرفیت سرمایشی و شرایط عملکردی دستگاه وابسته است.
در جدول شماره ۶، اطلاعات مربوط به دفع حرارت و دمای آب خنک‌کن برای چیلرهای جذبی تک‌اثره و دواثره و چیلر سانتریفیوژ الکتریکی مقایسه شده است.
جدول ۶. دفع حرارت از برج خنک‌کن برای یک چیلر جذبی
| دبی جریان آب خنک‌کن (Cooling Water Flow Rate) | چیلر جذبی تک‌اثره (Single Effect Absorption) | چیلر جذبی دواثره (Double Effect Absorption) | چیلر سانتریفیوژ الکتریکی (Electric Centrifugal) |
|---|---|---|---|
| 3.6 gpm/ton | 85 / 100.3°F | ـ | ـ |
| 3.0 gpm/ton | 85 / 103.4°F | 85 / 98.9°F | 85 / 94.3°F |
| 4.0 gpm/ton | ـ | 85 / 95.4°F | ـ |
مقادیر جدول نشان می‌دهند که شرایط جریان آب خنک‌کن و دمای آن در مقایسه عملکرد سیستم‌های مختلف اهمیت دارد. در طراحی نهایی، ظرفیت برج خنک‌کن و دبی آب باید با مشخصات چیلر و شرایط محیطی پروژه هماهنگ باشد.
۶. عملکرد چیلر جذبی با انتشار کم اکسیدهای نیتروژن (Low NOx)
چیلرهای جذبی شعله مستقیم می‌توانند با مشعل‌هایی طراحی شوند که میزان تولید اکسیدهای نیتروژن (NOx) در آن‌ها پایین است.
این ویژگی امکان استفاده از چیلرهای جذبی را در پروژه‌هایی فراهم می‌کند که محدودیت‌های سخت‌گیرانه‌تری در زمینه انتشار آلاینده‌ها دارند؛ البته میزان واقعی انتشار به نوع مشعل، سوخت، شرایط احتراق و مشخصات سازنده وابسته است.
یکی دیگر از قابلیت‌های مطرح‌شده برای این تجهیزات، استفاده از سیستم در حالت سرمایش در فصل تابستان و گرمایش در فصل زمستان است. در چنین شرایطی، یک دستگاه می‌تواند بخشی از نیاز سرمایشی و گرمایشی مجموعه را تأمین کند و در صورت طراحی مناسب، نیاز به تجهیزات گرمایشی مستقل را کاهش دهد.
۷. تولید هم‌زمان آب سرد و آب گرم در چیلرهای جذبی
برخی از واحدهای جذبی را می‌توان به‌گونه‌ای طراحی کرد که به‌صورت هم‌زمان آب سرد و آب گرم تولید کنند.
در این حالت، سرمایش خروجی اصلی سیستم محسوب می‌شود و آب گرم حاصل از فرآیند می‌تواند به‌عنوان محصول جانبی برای مصارف دیگر مورد استفاده قرار گیرد.
برای مثال، در هتل‌ها و مجموعه‌های اقامتی می‌توان از آب گرم تولیدشده برای بخشی از نیازهای آب گرم مصرفی استفاده کرد؛ البته این موضوع به طراحی سیستم و دمای آب خروجی وابسته است.
علاوه بر این، فناوری جذب در سیستم‌های پمپ حرارتی جذبی (Absorption Heat Pump) نیز کاربرد دارد. بر اساس اطلاعات مقاله، در برخی از این سیستم‌ها می‌توان از بخش کندانسور برای تأمین حرارت موردنیاز گرمایش منطقه‌ای با دمایی تا حدود ۱۸۵ درجه فارنهایت استفاده کرد.
دمای خروجی معمول از اواپراتور در نمونه مورد اشاره حدود ۸۵ درجه فارنهایت است. این واحدها معمولاً با بخار، آب گرم با دمای بالا یا شعله مستقیم راه‌اندازی می‌شوند.
۸. قابلیت استفاده از منابع مختلف انرژی در چیلرهای جذبی
یکی از ویژگی‌های مهم چیلرهای جذبی، امکان استفاده از منابع مختلف انرژی حرارتی است. بسته به نوع طراحی دستگاه، انرژی موردنیاز ژنراتور می‌تواند از یک یا چند منبع تأمین شود.
از جمله منابع انرژی قابل استفاده در چیلرهای جذبی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
گاز طبیعی و مشعل شعله مستقیم
بخار
آب گرم
حرارت بازیافتی از فرآیندهای صنعتی
گازهای خروجی و حرارت حاصل از فرآیندهای احتراق
ترکیبی از بخار و آب گرم
در برخی از مدل‌های تک‌اثره یا دواثره، آب می‌تواند با دمای حدود ۱۳۱ درجه فارنهایت وارد سیستم شده و با دمای حدود ۱۰۴ درجه فارنهایت خارج شود.
همچنین در برخی نمونه‌های خاص، دمای سیال خروجی از اواپراتور می‌تواند تا حدود منفی ۲۳ درجه فارنهایت کاهش یابد. چنین محدوده دمایی برای بعضی کاربردهای صنایع غذایی و آشامیدنی مناسب است.
البته دستیابی به این شرایط به نوع دستگاه، طراحی سیکل، نوع مبرد و مشخصات عملکردی سازنده وابسته است.
۹. نگهداری چیلرهای جذبی و فناوری‌های کنترلی مدرن
یکی از موضوعات مهم در بررسی چیلرهای جذبی، نگهداری و کنترل شرایط عملکردی محلول لیتیوم بروماید است.
پدیده کریستالیزاسیون محلول لیتیوم بروماید از مسائل شناخته‌شده در این تجهیزات است. اگر غلظت محلول و دمای آن در شرایط نامناسب قرار بگیرد، احتمال تشکیل کریستال افزایش پیدا می‌کند و عملکرد سیستم تحت تأثیر قرار می‌گیرد.
در چیلرهای جذبی مدرن، از سیستم‌های کنترلی پیشرفته و کنترل‌کننده‌های منطقی برنامه‌پذیر (PLC) برای پایش شرایط عملکرد استفاده می‌شود. این کنترل‌ها به مدیریت غلظت محلول و جلوگیری از ورود آن به محدوده کریستالیزاسیون کمک می‌کنند.
۹-۱. تعداد قطعات متحرک و نگهداری مکانیکی
چیلرهای جذبی در مقایسه با بسیاری از سیستم‌های تراکمی، قطعات متحرک کمتری دارند. این موضوع می‌تواند ساختار مکانیکی دستگاه را ساده‌تر کند و بر برنامه نگهداری آن تأثیر بگذارد.
با این حال، نگهداری مناسب همچنان به بررسی دوره‌ای اجزای اصلی و رعایت دستورالعمل‌های سازنده نیاز دارد.
۹-۲. کنترل کیفیت آب خنک‌کن
کیفیت آب خنک‌کن مورد استفاده در کندانسور باید مطابق دستورالعمل سازنده حفظ شود. کنترل کیفیت آب و جلوگیری از ایجاد رسوب و خوردگی در سطوح انتقال حرارت، برای حفظ عملکرد مناسب دستگاه اهمیت دارد.
۹-۳. حفظ خلأ در سیکل
حفظ شرایط خلأ یکی از الزامات مهم عملکرد چیلرهای جذبی است. در مدل‌های مدرن، از سیستم‌های پرجینگ خودکار (Automatic Purging System) برای خارج کردن گازهای غیرقابل تقطیر و کمک به حفظ شرایط خلأ استفاده می‌شود.
همچنین برخی دستگاه‌ها به ترنسدیوسرهای دقیق خلأ مجهز هستند که امکان پایش وضعیت سیستم را فراهم می‌کنند.
۹-۴. بررسی محلول لیتیوم بروماید و بازدارنده خوردگی
محلول لیتیوم بروماید باید به‌صورت دوره‌ای از نظر شرایط شیمیایی و میزان بازدارنده خوردگی بررسی شود.
بر اساس اطلاعات منبع مقاله، نمونه‌برداری از محلول لیتیوم بروماید با توجه به ساعات کارکرد سالانه دستگاه، معمولاً یک یا دو بار در سال انجام می‌شود تا وضعیت بازدارنده خوردگی مشخص شود.
زمان‌بندی و روش دقیق این بررسی باید مطابق توصیه سازنده و شرایط بهره‌برداری تعیین شود.
۹-۵. اهمیت آشنایی با سیکل چیلر جذبی
آشنایی با نحوه عملکرد سیکل، اجزای اصلی، شرایط خلأ، غلظت محلول و محدوده کریستالیزاسیون برای بهره‌برداری صحیح از چیلر جذبی ضروری است.
رعایت دستورالعمل‌های سازنده و انجام سرویس‌های دوره‌ای می‌تواند به حفظ عملکرد پایدار دستگاه و کاهش احتمال بروز مشکلات عملیاتی کمک کند.
۱۰. آیا چیلر جذبی برای پروژه شما انتخاب مناسبی است؟
انتخاب بین چیلر جذبی و چیلر تراکمی باید بر اساس شرایط واقعی پروژه انجام شود. هیچ‌یک از این دو فناوری را نمی‌توان بدون بررسی نیازهای سرمایشی، هزینه انرژی و محدودیت‌های فنی، گزینه برتر برای تمام پروژه‌ها دانست.
چیلر جذبی به‌ویژه در شرایط زیر می‌تواند گزینه مناسبی برای بررسی باشد:
دسترسی به بخار یا آب گرم با هزینه مناسب وجود داشته باشد.
امکان استفاده از حرارت بازیافتی فرآیندهای صنعتی فراهم باشد.
پروژه دارای سیستم تولید هم‌زمان برق و حرارت (CHP) باشد.
هزینه یا محدودیت تأمین برق، استفاده از گزینه‌های جایگزین را توجیه کند.
نیاز به استفاده از منابع مختلف انرژی حرارتی وجود داشته باشد.
در مقابل، اگر انرژی حرارتی موردنیاز با هزینه بالا تأمین شود یا پروژه به منبع حرارتی مناسبی دسترسی نداشته باشد، استفاده از چیلر تراکمی می‌تواند انتخاب مناسب‌تری باشد.
بنابراین، برای انتخاب سیستم سرمایشی باید ظرفیت موردنیاز، نوع منبع انرژی، هزینه سرمایه‌گذاری، هزینه بهره‌برداری، شرایط آب خنک‌کن و الزامات نگهداری به‌صورت هم‌زمان بررسی شوند.
جمع‌بندی
چیلرهای جذبی مدرن با قابلیت استفاده از منابع مختلف انرژی، امکان بازیافت حرارت و کاربرد در سیستم‌های سرمایش و گرمایش، جایگاه مهمی در طراحی تأسیسات مکانیکی و سیستم‌های تهویه مطبوع دارند.
اگرچه ضریب عملکرد چیلرهای جذبی در مقایسه با چیلرهای تراکمی الکتریکی کمتر است، اما این موضوع به‌تنهایی به معنای هزینه کارکرد بیشتر نیست. هزینه نهایی بهره‌برداری به قیمت برق، گاز، بخار و سایر منابع انرژی وابسته است.
همچنین قابلیت استفاده از حرارت هدررفته، تولید هم‌زمان آب سرد و گرم، کاربرد در فرآیندهای صنعتی و برخورداری از سیستم‌های کنترلی پیشرفته، از ویژگی‌هایی هستند که می‌توانند استفاده از این تجهیزات را در پروژه‌های مناسب توجیه‌پذیر کنند.
در نهایت، انتخاب چیلر جذبی یا تراکمی باید بر اساس تحلیل فنی و اقتصادی پروژه انجام شود تا سیستم سرمایشی متناسب با ظرفیت، شرایط بهره‌برداری و منابع انرژی موجود انتخاب شود.
درباره نویسنده منبع اصلی:
Rajesh Dixit، مدیر تولید چیلرهای حرارتی و پمپ‌های حرارتی در بخش راهکارهای چیلر و فناوری‌های ساختمانی شرکت Johnson Controls.